مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) روش شناسی پژوهش در علوم انسانی 2423-5679 6 1 2015 11 05 نقش ملکات اخلاقی در تولید علم و نظریه‌پردازی 5 18 138 FA احمدحسین شریفی استاد -گروه فلسفه- مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Journal Article 2018 01 27 نظریه پردازی به عنوان عالی ترین سطح دانش، وابسته به دسته ای از عوامل زمینه ای در شخص نظریه پرداز، محیط پیرامونی و اقتضائات زمانی و مکانی اوست. مسئله‌ی اصلی این مقاله‌ی حاضر این است که اخلاقیات (اعم از فضائل و رذائل) و ملکات نفسانی شخص نظریه پرداز، چه نقشی در فرایند تولید علم و نظریه پردازی او ایفا می کنند؟ با کمک روش توصیفی ـ تحلیلی، یعنی با استناد به متون دینی و تحلیل های عقلی نشان داده ایم که اخلاقیات نظریه پرداز دست کم در سه مرحله‌ی اصلی از مراحل مختلف تولید علم نقش آفرینی دارند: 1. در مسئله شناسی یا مسئله یابی؛ 2. در غایت شناسی یا هدف یابی علم؛ 3. در فرایند کشف و فهم واقع. همچنین نشان داده ایم که این نقش آفرینی صرفاً در حد زمینه سازی است و نه بیشتر؛ و همچنین معلوم ساخته ایم که این نقش آفرینی هرگز به معنای پذیرش نسبیت گرایی هنجاری یا فراهنجاری در باب معرفت نیست.