مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) روش شناسی پژوهش در علوم انسانی 2423-5679 12 1 2021 07 04 استظهار؛ سازوکار نظریه‌پردازی در علوم رفتاری اسلامی 5 24 227 FA محمدجواد قاسمی اصل اصطهباناتی دکتری - فلسفه اقتصاد اسلامی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-9000-2430-7427 Journal Article 2022 02 06 «روش شناسی» پیش شرط تحقیق نظام مند است. علوم رفتاری اسلامی نیازمند روش شناسی معتبری است که با فقه، هماهنگ و همزبان باشد. هدف تحقیق، ترسیم سازوکار روش شناختی مشترک علوم رفتاری اسلامی و فقه با استمداد از ابزارهای موجود در دانش اصول فقه است. مطابق یافته های تحقیق، سازوکار «استظهار» در اصول فقه، متصدی تشریح معنای کلام شارع است که منبع نظریات مفهومی رفتاری در علوم اسلامی است. همین سازوکار در تشریح معنای رفتار متشرعان کارایی دارد. کاربرد این سازوکار در معنای رفتار، دارای سابقه تاریخی بین فقها از قرن چهارم هجری در استظهار رفتار معصومان علیهم السلام، فقها، متشرعان و عموم عقلاست. ظهور˚ نتیجه استظهار است و با تقویت احتمال متکی به قرائن واقعی شکل می گیرد. تعیین ظواهر در مدلول مطابقی کلام و رفتار، مبتنی بر اطلاق لفظی یا مقامی و مقدمات حکمت است. تعیین ظواهر در مدلول التزامی کلام و رفتار، براساس استیفای مفهوم موافق یا مخالف، و دلالت سیاقی شامل دلالت اقتضا، تنبیه و اشاره است. https://pajohesh.nashriyat.ir/sites/pajohesh.nashriyat.ir/files/article-files/1_17.pdf