مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) روش شناسی پژوهش در علوم انسانی 2423-5679 1 1 2009 08 29 روش‌شناسی ابن‌خلدون 59 104 5 FA سیدحسین شرف الدین استاد - گروه جامعه‌شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0002-2490-0009 Journal Article 2008 11 21 تأمل در آثار و منابع علمی قدما، که غالباً به طور پیشینی توجه درخوری به مقوله‌ی متدولوژی و اعمال آگاهانه روش ها و تکنیک های پژوهشی، قواعد بازی و استانداردهای مطالعات علمی به سبک و سیاق امروزی ها مبذول نمی کردند، فعالیتی ارزشمند است که در جامعه‌ی علمی ما از سابقه‌ی چندانی برخوردار نیست. این نوشتار، درصدد است تا با تعمق و ژرف کاوی در یکی از منابع گرانسنگ علمی، یعنی «مقدمه ابن خلدون»، قواعد و اصول روش شناختی مورد استفاده‌ی مؤلف آن در مقام گردآوری اطلاعات، تحلیل داده ها، ارزیابی و نقد آرای دیگران و منقولات تاریخی در چارچوب علم جدیدالتأسیس خود موسوم به علم «عمران» را شناسایی، استخراج، طبقه بندی و شرح و تفسیر نماید. پیش از ورود به بحث روش ها، مبانی معرفت شناختی و رئوس کلی اندیشه های جامعه شناختی و تاریخ نگاشتی مؤلف که نقش مقدمی دربحث روش ها دارد، به اجمال بررسی شده اند.