مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 26 واکاوی روش‌شناسی گراندد تئوری به‌عنوان یک پژوهش کیفی مؤثر در سیستم‌های آموزشی 5001745 10.22034/pajohesh.2025.5001745 FA طیبه مندعلی زاده آرانی 0009000547852838 سیف‌اله فضل‌الهی قمشی دانشیار - گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه طلوع مهر، قم، ایران 0000-0002-6440-240X Journal Article 2025 03 02 Grounded Theory is a qualitative research method that relies on empirical data and ‎contributes to the development of new theories in less-explored domains. This study aims to ‎examine various approaches to Grounded Theory and analyze its application in educational ‎systems. The findings indicate that Grounded Theory, through inductive methods, in-depth ‎interviews, and field observations, has the capacity to derive comprehensive theoretical ‎models from educational phenomena. The coding process consists of open, axial, and ‎selective coding, which facilitates the identification of key concepts and the formulation of a ‎theoretical framework. However, this method faces challenges such as the time-intensive ‎nature of data analysis, methodological discrepancies, and limitations in validation criteria. ‎The results of this study can contribute to the development of evidence-based educational ‎policies and the improvement of educational processes. Moreover, the integration of mixed-‎method approaches, qualitative data analysis software, and data mining techniques can ‎enhance the accuracy of analyses. Ultimately, this research provides a more comprehensive ‎understanding of Grounded Theory in the field of education and enables its application in ‎improving teaching methods and educational policymaking‎ نظریه زمینه‌ای (گراندد تئوری) یکی از روش‌های پژوهش کیفی است که بر داده‌های تجربی تکیه دارد و به تولید ‏نظریه‌های جدید در حوزه‌های کمتر بررسی‌شده کمک می‌کند. این پژوهش باهدف بررسی رویکردهای مختلف این ‏نظریه و تحلیل کاربرد آن در نظام‌های آموزشی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که گراندد تئوری با بهره‌گیری ‏از روش‌های استقرایی، مصاحبه‌های عمیق و مشاهدات میدانی، توانایی استخراج مدل‌های نظری جامع از پدیده‌های ‏آموزشی را دارد. فرآیند کدگذاری شامل مراحل باز، محوری و انتخابی است که به شناسایی مفاهیم کلیدی و تدوین ‏چارچوب نظری منجر می‌شود. بااین‌حال، این روش با چالش‌هایی مانند زمان‌بر بودن تحلیل داده‌ها، تفاوت‌های ‏روش‌شناختی و محدودیت معیارهای اعتبارسنجی مواجه است. نتایج این پژوهش می‌تواند به توسعه سیاست‌های ‏آموزشی مبتنی بر شواهد و بهبود فرایندهای آموزشی کمک کند. همچنین، استفاده از رویکردهای ترکیبی، ‏نرم‌افزارهای تحلیل کیفی و تکنیک‌های داده‌کاوی می‌تواند دقت تحلیل‌ها را افزایش دهد. درنهایت، این پژوهش به ‏درک جامع‌تری از گراندد تئوری در حوزه آموزش کمک کرده و امکان بهره‌گیری از آن در بهبود روش‌های تدریس و ‏سیاست‌گذاری آموزشی را فراهم می‌کند‎.‎