TY  - JOUR
    ID  - 5002826
    TI  - حکمت صدرایی از منظر روش‌شناختی؛ دیدگاه‌ها و چالش‌ها *
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 9
    LA  - fa
    SN  - 2423-5679
        AU  - Rajabi, Morteza
      AD  -  دکتری فلسفه - موسسه امام
        Y1  - 2025
    PY  - 2025
    VL  - 15
    IS  - 2
    SP  - 81
    EP  - 96
  KW  - حکمت متعالیه
KW  - روش‌‌شناسی
KW  - برهان
KW  - شهود
KW  - عقل
    DO  - 10.22034/pajohesh.2026.5002826
    AB  - حکمت متعالیه صدرالمتألهین به‌عنوان یکی از نقاط عطف تاریخ فلسفۀ اسلامی با روش ترکیبی و بدیع خود که عقل، شهود عرفانی و نقل را در یک نظام منسجم تلفیق می‌کند، موجب ایجاد مواجهه‌ای دوسویه در میان اندیشمندان و پژوهشگران شده است. این جریان فکری از یک‌سو با تحسین و ستایش مواجه شده و به‌عنوان نظامی بدیع، روشمند و فراگیر در تبیین حقیقت وجود و واقعیت‌های متافیزیکی مطرح شده است، و از سوی دیگر با نقدهایی جدی روبه‌رو شده است که غالباً بر محور «التقاط روش‌شناختی» و ادعای فقدان انسجام درونی این نظام فلسفی متمرکزند. منتقدان این حکمت، تلفیق منابع معرفتی مختلف را دلیلی بر ناسازگاری یا ابهام در روش حکمت متعالیه می‌دانند، حال آنکه صدرالمتألهین با ساختاری هدفمند و متناسب، هر روش را برای روشن کردن ابعاد مختلف حقیقت به کار گرفته و این تلفیق، برخلاف تصور منتقدان، نشانگر انعطاف و عمق روش‌ کشف حقیقت است. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی، مهم‌ترین دیدگاه‌های موافق و مخالف، روش فلسفی حکمت متعالیه را مورد بازخوانی قرار داده است تا علاوه بر پاسخ به ابهامات مطرح‌شده، تصویر جامع‌تری از ماهیت و ارزش روش‌شناسی صدرایی ارائه کند و نشان دهد که حکمت متعالیه نه‌تنها روشی بدیع و ابتکاری داشته، بلکه می‌‌تواند الگویی نوین و قابل تأمل برای مطالعات فلسفی و روش‌شناسی معاصر به‌شمار ‌آید.
    UR  - https://pajohesh.nashriyat.ir/node/5002826
    L1  - https://pajohesh.nashriyat.ir/sites/pajohesh.nashriyat.ir/files/article-files/5002826-1789281069.pdf
    ER  -