TY  - JOUR
ID  - 5002826
TI  -  حکمت صدرایی از منظر روش‌شناختی؛ دیدگاه‌ها و چالش‌ها
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 9
LA  - fa
SN  - 2423-5679
AU  - Rajabi, Morteza
AD  -  دکتری فلسفه - موسسه امام
Y1  - 2025
PY  - 2025
VL  - 15
IS  - 2
SP  - 
EP  - 
KW  - حکمت متعالیه
KW  - روش¬شناسی
KW  - برهان
KW  - شهود
DO  - 10.22034/pajohesh.2026.5002826
AB  - حکمت متعالیه، به عنوان یکی از نقاط عطف تاریخ فلسفه اسلامی، با روش ترکیبی و بدیع خود که عقل، شهود و نقل را در یک نظام منسجم تلفیق می‌کند، موجب ایجاد مواجهه‌ای دوسویه در میان پژوهشگران شده است؛ از یک سو با تحسین و ستایش مواجه شده و به عنوان نظامی بدیع، روشمند و فراگیر در تبیین حقیقت وجود و واقعیت‌های متافیزیکی مطرح شده است، و از سوی دیگر با نقدهایی جدی روبرو شده است که غالباً بر محور «التقاط روش‌شناختی» و ادعای فقدان انسجام درونی این نظام فلسفی متمرکزند. منتقدان، تلفیق منابع معرفتی مختلف را دلیلی بر ناسازگاری یا ابهام در روش حکمت متعالیه می‌دانند، حال آنکه صدرالمتألهین با ساختاری هدفمند و متناسب، هر روش را برای روشن کردن ابعاد مختلف حقیقت به کار گرفته و این تلفیق، برخلاف تصور منتقدان، نشانگر انعطاف و عمق روش‌شناسی اوست.
این مقاله با مروری تحلیلی بر مهم‌ترین دیدگاه‌های موافق و مخالف، تلاش می‌کند تا علاوه بر پاسخ به ابهامات مطرح شده، تصویر جامع‌تری از ماهیت و ارزش روش‌شناسی صدرایی ارائه کند و نشان دهد که حکمت متعالیه نه تنها روشی بدیع و ابتکاری داشته، بلکه می¬تواند الگویی نوین و قابل تأمل برای مطالعات فلسفی و روش‌شناسی معاصر به شمار می‌آید.
UR  - https://pajohesh.nashriyat.ir/node/5002826
L1  - ER  -