نقد و بررسي نظريه روش‌شناختي ابطال‌گرايي پوپر و كاركرد آن در علوم انساني

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال هفتم، شماره دوم، پياپي 14، پاييز و زمستان 1395

حميد امامي‌فر/ دانشجوي دکتري فلسفة علوم اجتماعي، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره
     hamidemami95@yahoo.com
دريافت: 22/06/1397 - پذيرش: 30/10/1397
چکيده
ابطال‌پذيري از نگاه طرفداران آن، معيار معنا يا معيار صدق نيست؛ تنها معياري براي جدا کردن علم، از غير‌علم و شبه‌علم است. پوپر در ديدگاه ابطال‌پذيري، با طرح انديشه تقرب به صدق، با استقراگرايان در باور به عقلانيت و پيشرفت علمي همراه مي‌شود و خوش‌بيني، فلسفه مدرن را به نقش علم در جامعه و تاريخ بشري حفظ مي‌کند. در عين‌حال، مبنايي تجربي براي نظريه‌هاي علمي در نظر نمي‌گيرد؛ نظريه را حدسي موقت معرفي مي‌کند که براي رفع مشکلات، نظريه‌هاي قبلي، پيشنهاد شده است. وي، کارکرد تجربه را منحصر در نقد و ابطال مي‌داند و تأکيد مي‌كند که تجربه در اثبات، يا تأييد يک نظريه دخيل نيست. وي نه‌تنها اين منطق را در علوم طبيعي جاري مي‌داند، بلکه همين روش و منطق را در نظريه‌پردازي در علوم اجتماعي هم جاري مي‌داند. اين مقاله، مباني معرفتي و نتايج ابطال‌گرايي پوپر در علوم طبيعي و اجتماعي را مورد مطالعه و نقد و بررسي قرار داده است.
كليدواژه‌ها: پوپر، علوم انساني، ابطال‌گرايي، روش‌شناسي، تقرب به صدق.