بازآرايي روش‌شناختي نشانه‌شناسي؛ ابزار علمي فهم حقايق پنهان در نمادهاي فرهنگي

فهيمه انصاري‌زاده / دانشجوي دكتري گروه مديريت آموزشي، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامي، قم     f.ansari11068@gmail.com
* سيف‌اله فضل‌الهي قمشي / استاديار و دکتراي تخصصي برنامه‌ريزي درسي، گروه مديريت آموزشي، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامي، قم
دريافت: 20/10/1399 ـ پذيرش: 03/12/1399     fazlollahigh@yahoo.com
چکيده
نشانه‌‌شناسي، يک روش پژوهش کيفي است كه به بررسي انواع نشانه‌ها، تعبير آنها و قواعد حاکم بر نشانه‌ها مي‌پردازد و ابزاري پژوهشي براي فهم حقيقت پنهان در پس علائم، رموز و نشانه‌ها و نمادهاست. اهميت اين تحليل به گونه‌اي است که برخي نشانه‌شناسان ادعا مي‌کنند مي‌توان همه ‌چيز را تحليل معنا‌شناسانه کرد؛ معنا‌شناسي از نظر آنان ملکه علوم تفسيري محسوب مي‌شود؛ يعني شاه‌کليدي است که با کمک آن، معني همة امور ريزودرشت دنيا براي ما روشن مي‌‌شود. نشانه‌شناسي کمک مي‌کند تا افراد دنياي اطراف خود را به‌واسطة نشانه‌ها، درک و نظام‌هاي نشانه‌اي رمزگذاري شوند و افراد از طريق اين نشانه‌ها، با جهان پيرامون خود رابطه برقرار کنند. در اين پژوهش، با هدف ترکيب نتايج پژوهش‌هاي انجام‌شده در زمينة روش‌شناسي تحليل نشانه‌شناختي، با استفاده از روش فرا‌تحليل انجام ‌شده است. اين پژوهش با فرايند مشخص، ابتدا تاريخچة پيدايش اصول، تکنيک و نظريه‌هاي اين روش و در ادامه، با مقايسه اين مباحث با ساير مقالات موردنظر در اين زمينه از طريق رويکرد فرا‌تحليل، سعي در ارائة فرايندي به‌روزشده از روش‌شناسي تحليل نشا‌نه‌شناختي دارد.
كليدواژه‌ها: نشانه‌شناختي، فراتحليل، روش پژوهش کيفي.