معرفي طرح پژوهشي «نظام عناصر دين»

سال يازدهم، شماره دوم، پياپي 22، پاييز و زمستان 1399‌، ص 5 ـ20

* سيدعلي هاشمي/ استاديار گروه كلام جامعة‌المصطفي العالميه    hashemi31027@gmail.com
رضا پوراسمعيل/ دانشجوي دکتري فلسفة اسلامي دانشگاه باقرالعلوم(ع)    r_pouresmaeil@yahoo.com 
علي‌اصغر نعيمي/ سطح چهار حوزة علميه و استاديار دانشگاه تهران    naeimialiasghar25@gmail.com
محمدعلي توسلي/ دانش‌پژوه سطح چهار حوزة علميه قم    MohammadaliTavassoly@gmail.com
دريافت: 22/06/1400 ـ پذيرش: 12/11/1400

چکيده
دين منظومه‌اي از آموزه‌هاي نظري و احکام عملي درهم‌تنيده و منسجم است. شناخت جزيره‌اي و غيرمنسجم از دين، گرچه خالي از فايده نيست، اما قطعاً نقايص زيادي دارد. «نظام عناصر دين» عنوان طرحي پژوهشي است که به ‌روش توصيفي ـ تحليلي به‌دنبال پاسخ به اين پرسش است که بين تعاليم دين چه رابطه‌اي برقرار است؟ بررسي نظام تعاليم دين با محوريت روابط علّي بين عناصر وحياني، کشف نظام تعاليم دين را آسان‌تر و دقيق‌تر مي‌کند. مراد از اين عناصر، موضوعات مسائل دين است که در آيات و روايات به آنها تصريح شده است. نظام عناصر دين شامل خرده‌نظام‌هاي متعددي است. مطابق پژوهش‌هاي انجام‌شده، نظام اسماء و صفات الهي جامع‌ترين نظامي است که تمام عناصر دين ذيل آن قرار مي‌گيرند. نظام‌هاي خلقت و ربوبيت ذيل نظام اسماء و صفات، نظام‌هاي خردتر بعدي را تشکيل مي‌دهند. نظام‌هاي هدايت و عبوديت، ذيل نظام ربوبيت، جامع‌ترين نظام‌هايي‌اند که وظايف راهبردي هاديان و مردم را مشخص مي‌کنند. اين نظام‌ها با بررسي عناصر فرعي ذيل آنها توسعه مي‌يابند و به نظام‌هاي خردتري مي‌رسند.
كليدواژه‌ها: نظام تعاليم دين، طرح کلي دين، منظومة معارف دين، نظام دين.