چيستي و الگوشناسي كتابشناسي‌هاي «مركز دائرةالمعارف علوم عقلي اسلامي»

سال يازدهم، شماره دوم، پياپي 22، پاييز و زمستان 1399‌، ص 77 ـ98

رضا اميري/ پژوهشگر مرکز دائرة‌المعارف علوم عقلي اسلامي و دانش‌آموختة سطح سه حوزة علمية قم      Rezaamiri222@gmail.com
‌دريافت: 15/06/1400 ـ پذيرش: 19/10/1400    

چکيده
واژة «کتابشناسي» به‌‌سبب کارکردهاي متعدد و شيوة سامان‌دهي آن در معاني گوناگون، چينش‌ها و ساختارهاي متفاوتي به‌کار مي‌رود. کتابشناسي يکي از مهم‌ترين شاخه‌هاي علوم کتابداري و اطلاع‌رساني است که در بستر زمان تطورات و تغييرات بسياري، از ارائه گونه‌هاي متفاوت اطلاعات مکتوب تا انواع نرم‌افزارها و سايت‌هاي ملي و جهاني يافته است.
کتابشناسي آميزه‌اي است از علم و فن و محصول فرايند مطالعه، بررسي و تحقيق در شکل مادي و گاهي محتوايي کتاب‌هاست که با نظم خاصي براي ارائه اطلاعات چينش شده‌اند. کتابشناسي‌ها به لحاظ معيار، هدف، قلمرو جغرافيايي، دامنه موضوع، شمول و زمان، اقسامي دارند. هدف کتابشناسي «مرکز دائرةالمعارف علوم عقلي اسلامي» اين است که تا حد ممکن شناخت داده‌هاي مکتوب در هريک از عرصه‌‌هاي علوم عقلي را براي پژوهشگران ميسر گرداند. بدين‌روي، کتابشناسي‌ها به دو دسته «اجمالي» و «تفصيلي» تقسيم و هريک با توجه به زبان منبع، در دو گروه «فارسي ـ عربي» و «انگليسي» ارائه شده‌اند. اين کتابشناسي‌ها ترکيبي از انواع کتابشناسي‌هاي موجود هستند و ويژگي ارائه مطالب به‌صورت نمايه با ذکر صفحه در منبع اصلي، به همراه شاخه درختي علم در متن و ارائه کليدواژه به همراه نمايه‌هاي هر مطلب در فهرست‌ها، ابتکاري نو و ابزاري راهگشا براي محققان اين عرصه به‌شمار مي‌رود.
كليدواژه‌ها: کتابشناسي‌هاي مرکز دائرة‌المعارف علوم عقلي اسلامي، اقسام کتابشناسي، کتابشناسي موضوعي، شاخه درختي علوم.