پژوهش ضمن عمل و نقش آن در نوآوري آموزشي

سال هشتم، شمارة اول، پياپي 15، بهار و تابستان 1396

حميد جعفريان يسار / استاديار دانشگاه فرهنگيان     h.jafarian@cfu.ac.ir
دريافت: 03/011/1397 - پذيرش: 25/03/1398

چكيده
پژوهش ضمن عمل، نوعي تحقيق در ميدان واقعي محيط آموزشي بوده و براي بهبود وضع موجود و پيشرفت در كار انجام مي‌شود. در اين روش پژوهشي، تحقيق با فعاليت آموزشي درآميخته، ضمن حفظ اصول پژوهشي، اجراي آن ساده و امكان‌پذير مي‌گردد. پژوهش ضمن عمل، توسط کنشگر آموزشي در يك مسئله و براي حل آن انجام مي‌شود. محور اساسي پژوهش ضمن عمل، عبارتند از؛ ميزان مشاركت معلمان يادگيري حل مسائل آموزشي؛ بيان ايده‌ها در مورد برنامه درسي؛ توسعه عمل آموزشي؛ نقد فعاليت‌هاي ياددهي ـ يادگيري و کاهش مشکلات شناسايي شده در فرآيند تعليم و تربيت. در اين مقاله، ابتدا تعاريفي از اقدام پژوهي ارائه شده، سپس اهداف پژوهش ضمن عمل، از ديدگاه‌هاي مختلف ارائه مي‌شود. چرخة پژوهش ضمن عمل، كه شامل حلقه‌هاي برنامه‌ريزي، اقدام، مشاهده و بازتاب مي‌باشد، معرفي مي‌گردند. در ادامه، به وجوه اشتراك و افتراق پژوهش ضمن عمل، در آموزش پرداخته شده و در پايان، نقش پژوهش در عمل در فرآيند تحول و نوآوري آموزشي مورد بررسي قرار مي‌گيرد.
كليد‌واژه‌ها: پژوهش ضمن عمل، چرخه اقدام پژوهي، تحول و نوآوري.