Ravesh Shenasi Pazhuhesh Dar Olum Ensani, Volume 15, Issue 1, No 29, Year 2026 , Pages 107-126

    The Role of Islamic Humanities in the Components of the New Islamic Civilization from the Perspective of Allamah Misbah Yazdi

    Article Type: 
    Promotional
    Writers:
    ✍️ Mohammad Ali Vosoughian / MA Student of Philosophy, Imam Khomeini Education and Research Institute / m.ali.vosoughian@gmail.com
    Mohammad Ali Mohiti Ardakan / Associate Professor of Philosophy, Imam Khomeini Education and Research Institute / mohiti@iki.ac.ir
    dor 20.1001.1.24235679.1403.15.1.6.3
    doi 10.22034/pajohesh.2025.5001784
    Abstract: 
    The victory of the Islamic Revolution in Iran marks a pivotal point in the advancement of the "Islamic New Civilization." Islamic Humanities play a significant role in the realization, continuity, and sustainability of this civilization. The objective of the present article is to demonstrate the role of Islamic Humanities in each of the components of this new civilization, with an emphasis on the perspectives of Allamah Misbah Yazdi. Employing a descriptive-analytical method, this research concludes that the components of the Islamic New Civilization can be divided into two categories: structural (hardware) and content-based (software). It finds that Islamic Humanities exert influence both on the structural components of the Islamic New Civilization-namely technology, politics, economics, and the military sphere-and on the content-based component, which is culture. Based on an analysis of Allamah Misbah Yazdi's spoken and written works, the most significant identified impacts of Islamic Humanities on the components of the Islamic New Civilization are: providing sound foundations, offering a civilizational system and structure, determining goals and values, and providing guidance and direction.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :نقش علوم انسانی اسلامی در مؤلفه‌های تمدن نوین اسلامی از دیدگاه علامه مصباح یزدی
    Abstract: 
    پیروزی انقلاب اسلامی ایران نقطة عطفی در طرح «تمدن نوین اسلامی» به‌شمار می‌آید. علوم انسانی اسلامی در تحقق، تداوم و پایداری این تمدن نقش بسزایی دارند. هدف مقالة حاضر آن است که با واکاوی مؤلفه‌های تمدن نوین اسلامی، نقش علوم انسانی اسلامی را در هریک از این مؤلفه‌ها با تأکید بر دیدگاه علامه مصباح یزدی نشان دهد. این پژوهش با روش توصیفی ‌ـ ‌تحلیلی به این نتیجه دست یافته است که مؤلفه‌های تمدن نوین اسلامی به دو بخش ساختاری (سخت‌افزار) و محتوایی (نرم‌افزار) تقسیم‌پذیرند و علوم انسانی اسلامی، هم در مؤلفه‌های ساختاری تمدن نوین اسلامی (یعنی فناوری، سیاست، اقتصاد و عرصة نظامی) و هم در مؤلفة محتوایی (یعنی فرهنگ) تأثیرگذار است. ارائة مبانی صحیح، ارائة نظام و ساختار تمدنی، تعیین اهداف و ارزش‌ها، هدایت و جهت‌دهی از مهم‌ترین تأثیرهای شناسایی‌شدة علوم انسانی ـ اسلامی بر مؤلفه‌های تمدن نوین اسلامی بر اساس آثار گفتاری و نوشتاری علامه مصباح یزدی است.
    References: 
    • آشوری، داریوش (1357). تعریف‌ها و مفهوم فرهنگ. تهران: مرکز اسناد فرهنگی آسیا.
    • ابوطالبی، مهدی (1396). نقش علوم انسانی اسلامی در تمدن نوین اسلامی از نگاه مقام معظم رهبری. تحقیقات بنیادین علوم انسانی، 1(6)، ص97-124.
    • بیانات رهبر معظم انقلاب، در farsi.khamenei.ir.
    • جمعی از نویسندگان (1397). مبانی علوم انسانی اسلامی از دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • دادگر، یدالله و رحمانی، تیمور (1394). مبانی و اصول علم اقتصاد. قم: بوستان کتاب.
    • دورانت، ویلیام جیمز (1378). تاریخ تمدن. ترجمة امیرحسین آریان‌پور. تهران: علمی و فرهنگی.
    • شریفی، احمدحسین (1402). مبانی علوم انسانی اسلامی. قم: مرکز پژوهش‌های علوم انسانی اسلامی صدرا.
    • شریفی، احمدحسین (1399). نقش اسلامی‌سازی علوم انسانی در شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی از نگاه علامه مصباح یزدی». حکیم جریان‌ساز، آیت‌الله مصباح از نهضت اسلامی تا تمدن‌سازی اسلامی (نگاهی گذرا به عملکرد و اندیشه). قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • علی‌بابایی، غلامرضا (1382). فرهنگ سیاسی. تهران: آشتیان.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1376). بیانات در مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی. mesbahyazdi.ir/node/318.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1389الف). بیانات در سلسله نشست‌های تبیین علمی ولایت‌ فقیه. mesbahyazdi.ir/node/312.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1389ب). بیانات در اجلاس خبرگان رهبری. mesbahyazdi.ir/node/3179.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1389ج). بیانات در نوزدهمین نشست انجمن فارغ‌التحصیلان مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی. mesbahyazdi.ir/node/3177.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1390الف). علم دینی و اسلامی‌سازی علوم انسانی از دیدگاه علامه مصباح یزدی. mesbahyazdi.ir/node/3408.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1390ب). بیانات در دفتر مقام معظم رهبری در قم. mesbahyazdi.ir/node/3499.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1391الف). پرسش‌ها و پاسخ‌ها. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1391ب). بیانات در کنگرة بین‌المللی علوم انسانی. mesbahyazdi.ir/node/8655.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1391ج). سخنرانی در جمع اساتید مراکز آموزش عالی قم. mesbahyazdi.ir/node/3767.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1392). بیانات در دیدار مدیر و جمعی از استادان و مسئولان مؤسسة امیر بیان. mesbahyazdi.ir/node/4911.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1394). بیانات در جمع انجمن مدیریت اسلامی. mesbahyazdi.ir/node/5745.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1395الف). بیانات در جمع طلاب مرکز جامع علوم اسلامی ولی‌امر(عج). mesbahyazdi.ir/node/5953.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1395ب). بیانات در دیدار طلاب حوزة علمیة رشد. mesbahyazdi.ir/ar/node/5792.
    • مصباح یزدی، محمدتقی‌ (1395ج). بیانات در دانشگاه شاهد. mesbahyazdi.ir.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1396). نظریة حقوقی اسلام. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1397الف). رابطة علم و دین. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1397ب). تکامل در انسانیت و رسیدن به قرب الهی همان پیشرفت حقیقی است. مصاحبه غیرحضوری با علامه مصباح یزدی. فرهنگ پویا، ش۳۸، ص27-35.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1397ج). تحلیل جامع از کارامدی‌ها و کامیابی های انقلاب اسلامی در گفت‌وگوی اختصاصی با نشریة 9 دی، mesbahyazdi.ir/node/7258.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1398). ایمان به خدا؛ عامل تعالی جامعه. مصاحبه با نشریة فرهنگ پویا، ۴۲، ص36-45.
    • مصطفوی، حسن (1430ق). التحقیق فی کلمات القرآن. بیروت: علامه مصطفوی.
    • مطهری، مرتضی (1374). مجموعه آثار. تهران: صدرا.
    • مظاهری‌مقدم، ابوذر و صولتی، یاسر (1400). چارچوب مفهومی تمدن از دیدگاه علامه مصباح. معرفت، 287، 27-40.
    • معین، محمد (1388). فرهنگ معین. تهران: زرین.
    • نبی‌زاده، محمد (1395)، مبانی فلسفی و جایگاه علوم انسانی در تمدن نوین اسلامی، اندیشة تمدنی اسلام، 2، 103-115.
    • نجاتی، اسماعیل (1393). مطالعة تطبیقی مبانی انسان‌شناختی علوم انسانی: دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی و آبراهام اچ. مزلو. پایان‌نامه کارشناسی ارشد فلسفه، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • هانتینگتون، ساموئل (1378). برخورد تمدن‌ها و بازسازی نظم جهانی. ترجمة محمدعلی حمیدرفیعی. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
    References: 
    • Maslow, A. H. (1954). Motivation and Personality. New York: Evanston & London: Harper & Row Publishers.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Vosoughian, Mohammad Ali, Mohiti Ardakan, Mohammad Ali. (2026) The Role of Islamic Humanities in the Components of the New Islamic Civilization from the Perspective of Allamah Misbah Yazdi. Ravesh Shenasi Pazhuhesh Dar Olum Ensani, 15(1), 107-126 https://doi.org/10.22034/pajohesh.2025.5001784.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mohammad Ali Vosoughian; Mohammad Ali Mohiti Ardakan."The Role of Islamic Humanities in the Components of the New Islamic Civilization from the Perspective of Allamah Misbah Yazdi". Ravesh Shenasi Pazhuhesh Dar Olum Ensani, 15, 1, 2026, 107-126

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Vosoughian, M, Mohiti Ardakan, M.(2026) 'The Role of Islamic Humanities in the Components of the New Islamic Civilization from the Perspective of Allamah Misbah Yazdi', Ravesh Shenasi Pazhuhesh Dar Olum Ensani, 15(1), pp. 107-126

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Vosoughian, M, Mohiti Ardakan, M. The Role of Islamic Humanities in the Components of the New Islamic Civilization from the Perspective of Allamah Misbah Yazdi. Ravesh Shenasi Pazhuhesh Dar Olum Ensani, 2026; 15(1): 107-126