طبق «رویکرد مکاتب» هر عملی که در تعلیم و تربیت انجام می شود، بر فلسفه ای مبتنی است و از اصول آن استنتاج می شود. اقدام پژوهی، رویکردی در پژوهش های کیفی است که به معلّمان و کارگزاران آموزشی کمک می کند تا به گونه ای پژوهش را با موقعیت تربیتی تلفیق کنند تا بتوانند نقش مستقیم و فوری در موقعیت تربیتی و بهبود فرایند آموزش ایفا کنند و آموزش وپرورش را به نقطهی مطلوب مورد نظر برسانند. هدف از این تحقیق، مطالعهی ریشه های نظری و فلسفی اقدام پژوهی با استفاده از روش اسنادی- تحلیلی است. لذا با توجه به ویژگی ها و اهداف و نتایج متعدد اقدام پژوهی(معلم پژوهنده) سه ویژگی و هدف مشترک توصیف و انتقاد از وضع موجود، تأکید بر عمل و تلفیق آن با نظر، و تغییر در جهت مطلوب در نظر گرفته شده و با توجه به آنها، ریشه و پایگاه فلسفی اقدام پژوهی(معلم پژوهنده) در پراگماتیسم، مارکسیسم و نظریه انتقادی استنتاج ، استدلال و تطبیق داده شده است.
احمد زندوانیان؛ محسن عیسوی؛ حسن جعفری احمدآبادی."مطالعهی بنیادهای فلسفی روش تحقیق اقدام پژوهی (معلّم پژوهنده)". دو فصلنامه روش شناسی پژوهش در علوم انسانی، 3، 1، 1390، 123-144
زندوانیان، احمد، عیسوی، محسن، جعفری احمدآبادی، حسن.(1390) 'مطالعهی بنیادهای فلسفی روش تحقیق اقدام پژوهی (معلّم پژوهنده)'، دو فصلنامه روش شناسی پژوهش در علوم انسانی، 3(1), pp. 123-144